Adam de Haan: emailleerfabriek ''EDY'', opkomst, succes, ondergang

In 1916 richtte Arie Schotsman even buiten het Gelderse Dieren een emailleerfabriek op: Emailleerfabriek De IJssel kortweg Edy. Het bedrijf maakte pannen, emmers, vergieten, voorraadbussen, kinderbadjes e.v.a.. Het ging voorspoedig, de email-producten waren betaalbaar voor de huisvrouwen van toen en voldeden goed. Directeur Arie benutte de winst om te investeren in uitbreiding en vernieuwing van de machines. Maar hij genoot ook van het geld, kocht enkele villa’s in Dieren en schafte zich een auto aan. Zoon Jan die inmiddels chemisch ingenieur geworden was, bracht nieuwe kennis in. In 1941 werd het 25-jarig jubileum gevierd en werd Jan mededirecteur. In de oorlog raakten de grondstoffen op en wat er nog wel was werd onttrokken aan het zicht van de Duitsers, de mannen moesten voor de Duitsers werken en er vielen bommen. 

De fabriek was decennialang beeldbepalend voor de regio. Onder leiding van oprichter Arie Schotsman en later zijn zoon Jan bood het bedrijf werk aan honderden mensen. Ook sociaal speelde de fabriek een belangrijke rol. Zo waren er personeelsfeesten via de ontspanningsvereniging en stonden de vrijdagmiddag-douches bekend als een bijzonder fenomeen. Buurtbewoners en families mochten daar gebruik van maken.

In de jaren zeventig kwam de fabriek uiteindelijk in zwaar weer terecht. De grondstoffen werden duurder en Edy kon steeds moeilijker concurreren met fabrieken die goedkopere producten aanboden. De veranderende markt en de financiële druk leidden uiteindelijk tot de sluiting van de fabriek.
Voor zijn boek sprak Adam de Haan met diverse oud-medewerkers en dook hij diep in de archieven. Hij deed onder meer onderzoek in het archief van Rheden en in het archief van Spankeren, in de Oranjerie naast de Gelderse Toren. Daarbij werkte hij samen met archivaris Rob Lammers.
Met deze publicatie is een belangrijk hoofdstuk uit de industriële geschiedenis van Dieren, Spankeren en de gemeente Rheden vastgelegd.
 

Adam de Haan: emailleerfabriek EDY, 170 blz., ill., lit.opg. Formaat 210 x 279 mm.

ISBN 9789403720272. Prijs: 25,=