St. Stadsherstel Amsterdam koopt watertoren gasfabriek-zuid

Stadsherstel Amsterdam heeft ‘de mooiste watertoren van Amsterdam’ gekocht. Sinds 2013 bezit de organisatie al de directeurswoning van de Zuidergasfabriek, die tot de horecagelegenheid tHuis aan de Amstel is herbestemd. Sinds kort is zij ook eigenaar van de iconische watertoren. Later komen daar de tweede (assistent-)ingenieurswoning en het portiershuisje bij.

De Zuidergasfabriek zorgde van 1909 tot 1967 voor het produceren en leveren van gas voor verwarming en koken in Amsterdam. De eerste gebouwen verrezen in 1907 aan de Korte Ouderkerkerdijk in Overamstel. Vanaf 1909 was het complex een distributiestation voor het stadsgasnet, van 1913 tot 1967 een gasfabriek.

Aanvankelijk werd er lichtgas geproduceerd uit steenkool en sinds 1963 watergas (uit cokes) en kraakgas (uit lichte benzine). Veel gebouwen en de grote gashouder zijn intussen gesloopt. Van het oorspronkelijke complex resteren nog negen gebouwen, alle rijksmonument.

Inmiddels is rond de fabriek een woonwijk ontstaan en is de gemeente Amsterdam in afrondende fase van de aanleg van het Bella Vistapark met daarin de monumentale watertoren, het poortgebouw en, grenzend aan het park, een tweede (assistent-)ingenieurswoning.

De 45 meter hoge watertoren is in 1910 opgetrokken in eclectische neorenaissancistische stijl. De toren, de tweede (assistent-)ingenieurswoning en het portiershuisje krijgen een nieuwe bestemming, maar niet voordat de oude gebouwen zijn opgeknapt.

Volgens Stadsherstel is veel onderhoud nodig en gelden er strenge voorwaarden voor verbouwing of renovatie omdat het rijksmonumenten zijn. Daarom heeft de gemeente Amsterdam ze aan de restaurerende organisatie overgedragen.