In Memoriam Joke Sickmann (1932-2026)

Op 25 februari 2026 is Joke Sickmann  overleden.  Zij was meer dan 30 jaar een toegewijde kracht in het Soesterkwartier in Amersfoort. Haar passie voor erfgoedbehoud, gemeenschapsopbouw en lokale geschiedenis heeft geleid tot talrijke initiatieven die de wijk hebben verrijkt en versterkt. Daarnaast heeft Joke meerdere boeken geschreven en projecten opgezet om de geschiedenis levend te houden, waaronder de verhalen van haar familie en bijzondere locaties in Amersfoort.

Als medeoprichter van Siesta (Stichting Industrieel Erfgoed in de Stad Amersfoort) heeft Joke zich ingezet voor het behoud en de herbestemming van industrieel erfgoed. Onder haar leiding zijn diverse historische panden behouden en opnieuw in gebruik genomen, wat heeft bijgedragen aan het culturele landschap van Amersfoort.

In 2003 zette Joke Sickmann het burgerinitiatief op om aandacht te vragen voor het behoud van de historische Wagenwerkplaats in Amersfoort. Dit initiatief was bijzonder en vooruitstrevend om verschillende redenen:

Participatie in een vroeg stadium: In een tijd waarin burgerparticipatie nog niet vanzelfsprekend was, nam Joke het voortouw om bewoners actief te betrekken bij een belangrijke beslissing over de toekomst van hun stad. Dit stond in contrast met de traditionele top-down benadering van stedelijke ontwikkeling.

Focussen op erfgoed als economisch en cultureel middel: Joke benadrukte niet alleen het behoud van de gebouwen vanwege hun historische waarde, maar ook de mogelijkheid om het terrein te herbestemmen als een economische en culturele ruimte. Hiermee liet ze zien dat erfgoed niet alleen een last, maar juist een kans kan zijn.

Samenwerking met diverse partijen: Het initiatief bracht bewoners, beleidsmakers en ondernemers samen, wat destijds een vooruitstrevende manier van samenwerken was. Hierdoor werd een breed draagvlak gecreëerd voor het behoud van de Wagenwerkplaats.  Haar plannen voor de herbestemming waren gebaseerd op duurzaamheidsprincipes, zoals hergebruik van materialen en behoud van de oorspronkelijke structuren, wat in die tijd nog een relatief nieuw concept was.

Het resultaat van dit burgerinitiatief is zichtbaar in de huidige staat van de Wagenwerkplaats: een bruisende locatie voor cultuur, werk en ontmoeting, waarbij de historische waarde van het terrein intact is gebleven.