NDSM toen en nu/ past & present

 

 

 

 

 

 

Wouter Botman (samenstelling): NDSM toen & nu / past & present. Amsterdam, Uitgeverij Boekman, 2018, 240 blz., ill. ISBN 978.9490.357.252.  Prijs: € 29.95

Bloeien, ten onder gaan en herrijzen uit je eigen as: de NDSM is de Phoenix van Amsterdam. Wie het terrein van de voormalige scheepswerf nu bezoekt  belandt in een wervelende mix van kunst, bedrijven, festivals, markten en restaurants. Het decor: industriële loodsen, rauwe betonhellingen, dukdalven, kranen en katrollen. In dit boek trekt de bijzondere levensloop van de NDSM aan je voorbij in 200 prachtige foto's. Ooit was de NDSM-werf de grootste van Nederland. In 1984 ging deze trots van Amsterdam-Noord failliet. Van de hellingen waar nu spetterende concerten gegeven worden, gleden destijds kolossale schepen het IJ in. Waar nu ateliers en kantoren staan, werkten duizenden arbeiders aan oceaanstomers en mammoettankers. En nog steeds is er scheepsbouw te vinden.
Voor fotografen was en ís het NDSM-terrein een dankbaar onderwerp. Vijftien van hen zijn in dit boek bijeengebracht. Grote namen uit het verleden als Cas Oorthuys en Frits Rotgans, naast hedendaagse fotografen als Marc Faasse en Jaap Scheeren.  In begeleidende tekst wordt de geschiedenis van de NDSM beschreven, een werf die is voortgekomen uit een fusie tussen de NDM en de NSM in 1946.  Het unieke beeldmateriaal geeft een fascinerend beeld van bijna een eeuw scheepsbouw aan het Ij. De bijlagen met een overzicht van alle ooit door de NDSM gebouwde schepen, en de plattegronden met de indeling van de scheepswerf en de afzonderlijke gebouwen en dokken, maken dit boekwerk tot een uniek  en compleet document.  In een afsluitend hoofdstuk wordt een beeld geschetst van de huidige gebruikers en herbestemming van de gebouwen van de werf, met fraaie kleurenopnamen in beeld gebracht. 


 

 

 

Carin van de Wal: Koffie, Vers(ch) Gebrand!

€ 24,95 incl. BTW

Drie eeuwen koffiebranderijen in Noord-Nederland

Lokale, ambachtelijke producten, zoals vers gebrande koffie, zijn helemaal hip. Toch is dit niet alleen van deze tijd.

Groningen telde van oudsher al een groot aantal kleine koffiebranderijen. De afgelopen zes jaar deed Carin van de Wal, conservator van Het Behouden Blik, uitgebreid onderzoek naar deze branderijen. Dit onderzoek resulteerde in het boek ‘Koffie, vers(ch) gebrand!’, dat bij de tentoonstelling in het Noordelijk Scheepvaartmuseum wordt gepresenteerd.

 

 

 

 

 

 

 

Kaas, verhalen over kaas en Bodegraafse kaashandelaren
zondag 14 januari 2018

Bodegraven leefde van de kaas. Met een kaasfabriek, een kaasmarkt en tientallen kaashandels. Nog steeds staan er grote kaaspakhuizen. Van de tientallen kaashandels die er ooit waren is nog een handvol over. Over de geschiedenis van al die bedrijven is nu een boek verschenen: Kaas, Verhalen over kaas en Bodegraafse kaashandelaren….   Op 21 maart 1882 werd in Bodegraven de eerste kaasmarkt gehouden, met zeven partijen kaas en vijf handelaren. De aanvoer groeide snel en ook de kaashandel. In 1925 telde de lijst van kaashandels in Bodegraven 55 namen. Vanuit het hele land en ook het buitenland kwamen handelaren naar Bodegraven. Sommigen stichtten er bedrijven. Daartoe behoorde onder meer de firma Heineken, opgericht door een familielid van Gerard Heineken die in Amsterdam een brouwerij begon. ​​​​​​​ 

De Bodegravers waren ondernemend en gingen de boer op in binnen- en buitenland. Een zeer ondernemende kaashandel was Baars, die in 1969 een zuivelfabriek kocht en daar de bekende Leerdammer gatenkaas ging produceren. Het is een voorbeeld van hoe de Bodegraafse bedrijven inspeelden op veranderingen. Van boerenkaas schakelden ze over op fabriekskaas. En omdat de grote kaasfabrieken steeds meer zelf hun kaas gingen verhandelen, lieten groothandels hun eigen merkkazen produceren of gingen ze zich toeleggen op het versnijden en verpakken van kaas. Na 1970 nam het aantal bedrijven af door schaalvergroting en fusies. Anno 2016 zijn er nog zo’n 15 groothandelsbedrijven in Bodegraven waarvan een aantal tot de grootste van Nederland behoort: Zijerveld, Van der Sterre-groep, Vergeer Kaas, Vepo Cheese.  

In het boek, samengesteld door Leendert Spijker en Leny van Eijk-Van Os, zijn bijna 100 bedrijven beschreven op 300 pagina’s. Het is een uitgave van de Historische Kring Bodegraven. Te koop voor €25,-  

info@historischekringbodegraven.nl

 

Kaas

 

 

Henk Houben: Sphinx-Maastricht, fotoboek
donderdag 23 november 2017

Fotograaf Henk Houben heeft een bijzondere fascinatie: de Koninklijke Sphinx BV. Sinds jaar en dag is hij in de ban van de Sphinx en de bedrijfsgebouwen van deze wereldwijd bekende keramische fabriek. Als oud-productiemanager van de Sphinx had de fotograaf tussen 2000 en 2007 vrij toegang tot alle locaties en afdelingen van het bedrijf. Dat bood hem de unieke mogelijkheid om op zijn eigen artistieke wijze de nadagen van de Sphinx aan de Boschstraat fotografisch vast te leggen.

Het resultaat – althans de hoogtepunten daaruit – is vastgelegd in een bijzonder fotoboek dat vrijdag wordt gepresenteerd en dat de alleszeggende titel ‘SPHINX’ heeft meegekregen. Bijzonder is verder dat het 168 pagina’s tellende fullcolour boek verschijnt op het moment dat het exact tien jaar geleden is dat de Koninklijke Sphinx BV uit het Maastrichtse stadscentrum verdween.

Houben wist de laatste episode uit de rijke geschiedenis van de meest bekende Maastrichtse aardewerkfabriek gedetailleerd te vangen in ruim 5.000 foto’s. Uit deze omvangrijke collectie heeft hij 150 foto’s geselecteerd die samen een bijzondere blik geven ‘achter de schermen’ van de Sphinx. Het is tevens een uniek tijdsdocument geworden, dat het verhaal vertelt van het vervlogen verleden van de Maastrichtse aardewerkindustrie. ,,De herbestemming van de oude Sphinxpanden die nu volop gaande is maken het boek extra actueel. Met dit fotoboek in de hand kan heel goed ‘oud’ naast ‘nieuw’ worden gelegd”, aldus Houben, die zijn fotoboek in eigen beheer heeft uitgegeven.

De indrukwekkende foto’s in het boek worden ondersteund door beschouwende teksten, gedichten en geschiedverhalen de ruim 170 jaar historie van de Sphinx, vanaf de stichting door Petrus Regout in 1834, tot de sluiting van de laatste vestiging in de Beatrixhaven in 2009. De teksten zijn geschreven door Jac van den Boogard, Caspar Cillekens, Wim Dijkman, Erwin Gerardu, Henk Houben, Ad van Iterson, Servé Minis en enkele oud-medewerkers.

Henk Houben: Sphinx. Uitgave in eigenbeheer, 2017. 168 Blz., ISBN 978-90-827558-0-.

Prijs: € 26,95

 

Sphinx

 

 

Sporen van smaragd, per trein door Ned.-Indië, 1867-1949
dinsdag 03 oktober 2017

Sporen van smaragd, onder deze titel is er in het Spoorwegmuseum in Utrecht een tentoonstelling te zien over de geschiedenis en ontwikkeling van het spoor in het voormalig Nederlands-Indië. Hierbij verscheen ook een catalogus die een overzicht geeft vanaf de eerste spoorlijn in 1867 tot de problemen na de Tweede Wereldoorlog en de soevereiniteitsoverdracht in 1949. Typerend is ook hier net als in Nederland dat de aanleg van de eerste lijn ook particulier initiatief was maar dat de overheid ook in een later stadium ging participeren. Mooie oude foto’s laten zien wat er bij de aanleg allemaal aan te pas kwam qua techniek . Veel bekende Nederlandse spoorwegingenieurs hebben ook hier ervaring op gedaan, zoals de latere NS president-directeur Den Hollander. De posten in de hogere regionen van de bedrijven werden bijna uitsluitend bezet door de Nederlanders, voor de Indonesiërs waren er de overige functies. Door de bijkomende zaken zoals redelijke huisvesting e.d. was het voor hen wel aantrekkelijk om bij het spoor te werken. Mede door de diversiteit van maatschappijen en spoorbreedtes is er nooit sprake geweest van een doorgaand net op Java en Sumatra. De Tweede Wereldoorlog eiste haar tol, niet alleen mensen maar ook aan materieel en infrastructuur. Na de capitulatie van Japan werd al snel geprobeerd de treinen weer te laten rijden, echter de politieke situatie maakte dit uiterst moeizaam en het herstel verliep dan ook langzaam. Het is een goed leesbare en overzichtelijke publicatie geworden, het had nog net iets meer gehad als er tot slot ook nog een hoofdstukje gewijd zou zijn geweest aan het spoorweg erfgoed in Indonesië. Met bilaterale hulp, o.a. van het Spoorwegmuseum, museumbedrijven en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed wordt veel gedaan aan kennis overdracht op technisch, museaal en educatief terrein. Er zijn nog de nodige objecten overgebleven die de geschiedenis ter plekke laten zien. Niet alleen locomotieven maar b.v. ook stationsgebouwen. Het boek is ook goed vorm gegeven.

Evelien Pieterse: sporen van smaragd; per trein door Nederlands-Indië, 1867-1949. Zwolle, W-Boos, 2017. 144 p.; ill.;lit. opgave. ISBN 978 9462 582 118 / Prijs € 24,95

 

Sporen van Smaragd

 

 

Hollands Spoor; een koninklijk treinstation, kathedraal van de techniek
zondag 01 oktober 2017

Op 1 september j.l. is in de Koninklijke wachtkamer van station Hollands Spoor het eerste exemplaar van de publicatie Hollands Spoor. Een Koninklijk treinstation; Kathedraal van de techniek overhandigd aan burgemeester mevrouw Krikke. Daarmee krijgt het station voor het eerst een volwaardig boekwerk over haar gedenkwaardige geschiedenis.

In de publicatie komen veel aspecten uit het bijzondere verleden van het station aan de orde. Zo passeert de voorgeschiedenis vanaf de aanleg van de eerste spoorlijn en wordt de eerste reiziger voor het voetlicht gebracht. Ook is er aandacht voor de stedelijke ruimte rondom het station. Uitgebreid wordt stilgestaan bij de totstandkoming van het huidige neorenaissance station: de schermutselingen vooraf met de gemeente, het ontwerp, de bouw en de inrichting en welke Haagse bedrijven daarbij ingeschakeld werden. Vervolgens wordt ingegaan op het gebruik van het station en zijn bijzondere ontvangsten van staatshoofden, diplomaten, filmsterren, sporthelden en culturele ensembles. Het publiek stroomde vaak in grote getale toe. Afgesloten wordt met de huidige situatie van het station en hoe die het laatste decennium is gegroeid.

De publicatie is een samenwerkingsproject van Eindeloos uitgeven en vormgeven en de SHIE. Al eerder maakte de SHIE samen met Eindeloos een bijzonder vormgegeven publicatie ter gelegenheid van haar 20-jaig bestaan. Ook de nieuwe publicatie heeft een in het oog springende vormgeving, met veel beeldmateriaal, zoals historische foto’s, prenten en tekeningen en recente foto’s van de architectuurfotograaf Paul Lunenburg. Bijzonder zijn de ingekleurde ontwerptekeningen van de voorgevel van het station, die als uitklapbare pagina’s in het boek zijn opgenomen. Een greep uit de kranten van historische gebeurtenissen rond het station is op speciaal papier gedrukt.

Koos Havelaar: Hollands Spoor, een koninklijk treinstation; kathedraal van de techniek. Den haag, Eindeloos uitgeven en vormgeven, i.s.m. de Stichting haags Industrieel Erfgoed. 174 blz., ill., lit.opg. ISBN 978-90-78824-04-6. Prijs: € 35,-

 

Hollands Spoor - Een koninklijk Treinstation Den Haag - Hollands Spoor